Gastrik dilatasyon, köpeğin midesinin gaz, sıvı veya yiyeceklerle aşırı şekilde genişlemesi durumudur. Gastrik Dilatasyon ve Volvulus (GDV) ise genişleyen midenin kendi ekseni etrafında dönmesiyle ortaya çıkan, hayati tehlike oluşturabilen acil bir sağlık problemidir.

Midenin dönmesiyle birlikte mide içerisindeki gaz ve sıvıların normal şekilde boşaltılması engellenebilir. Aynı zamanda karın içerisindeki büyük damarlar üzerinde oluşan basınç ve mide ile dalak gibi organların kan dolaşımının etkilenmesi, kısa sürede ciddi dolaşım bozukluklarına ve şoka yol açabilir.

GDV özellikle büyük ve dev ırk, derin göğüs yapısına sahip köpeklerde daha sık görülmektedir. Ancak herhangi bir köpekte ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.

Köpeklerde GDV Belirtileri Nelerdir?

Gastrik dilatasyon ve volvulus hızlı ilerleyebilen bir durumdur. Bu nedenle belirtilerin erken fark edilmesi büyük önem taşır.

GDV görülen köpeklerde;

• Kusmaya çalışmasına rağmen kusamama veya sonuçsuz öğürme,

• Aşırı salya üretimi,

• Huzursuzluk,

• Sık sık dudak yalama,

• Karın bölgesinde belirgin şişkinlik,

• Karın bölgesinde ağrı ve rahatsızlık,

• Hızlı ve yüzeysel solunum,

• Halsizlik,

• İleri vakalarda ayakta durmakta zorlanma veya çökme

gibi belirtiler görülebilir.

Bu belirtilerden özellikle karında ani şişkinlik ve sonuçsuz kusma girişimleri görülüyorsa vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurulmalıdır. GDV, hızlı tıbbi ve cerrahi müdahale gerektiren acil bir durumdur.

Köpeklerde GDV Risk Faktörleri

GDV'nin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte hastalığın ortaya çıkma ihtimalini artırabilecek bazı risk faktörleri bulunmaktadır.

Irk ve Vücut Yapısı

Büyük ve dev ırk köpeklerde GDV görülme riski daha yüksektir. Özellikle göğüs kafesi derin ve dar olan köpeklerin anatomik yapısı hastalığa yatkınlığı artırabilir.

Danua, Alman Çoban Köpeği, Weimaraner, Saint Bernard, İrlanda Setteri, Gordon Setter ve Standart Poodle gibi ırklar GDV açısından daha yüksek risk taşıyan ırklar arasında yer almaktadır.

Yaş

GDV her yaşta ortaya çıkabilmesine rağmen görülme sıklığı yaşla birlikte artmaktadır. Bu nedenle özellikle orta yaşlı ve yaşlı büyük ırk köpeklerin daha dikkatli takip edilmesi önemlidir.

Genetik Yatkınlık

Anne, baba veya kardeş gibi birinci derece akrabalarında GDV öyküsü bulunan köpeklerde hastalığın görülme riski daha yüksek olabilir. Genetik yatkınlık, GDV açısından önemli risk faktörlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Hızlı Yemek Yeme

Mamasını çok hızlı tüketen köpekler yemek yerken daha fazla hava yutabilir. Hızlı yemek yeme alışkanlığı, GDV ile ilişkilendirilen faktörlerden biridir.

Büyük ve Tek Öğünle Beslenme

Günlük mama miktarının tek seferde büyük bir öğün şeklinde verilmesi GDV riskini artırabilecek beslenme alışkanlıklarından biridir. Özellikle riskli köpeklerde günlük miktarın birkaç küçük öğüne bölünmesi tercih edilebilir.

Stres

Stresli, korkulu veya gergin mizaca sahip köpeklerde GDV riskinin artabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Özellikle birden fazla köpeğin bulunduğu evlerde mama rekabetinin önlenmesi ve sakin bir beslenme ortamının oluşturulması faydalı olabilir.

Köpeklerde Gastrik Dilatasyon ve Volvulusu Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

GDV'nin tamamen önlenmesini sağlayabilecek bir beslenme veya yaşam tarzı yöntemi bulunmamaktadır. Ancak özellikle risk grubundaki köpeklerde bazı önlemler uygulanabilir.

• Günlük mama miktarı tek büyük öğün yerine iki veya daha fazla küçük öğüne bölünebilir.

• Mamasını hızlı tüketen köpeklerde yavaş yeme kapları veya öğün tüketimini yavaşlatabilecek besleme yöntemleri tercih edilebilir.

• Yemek öncesinde ve sonrasında yoğun fiziksel aktiviteden kaçınılabilir.

• Köpeğin sakin ve stresten uzak bir ortamda yemek yemesi sağlanabilir.

• Mama kabının yükseltilmesinin GDV'yi önlediği düşünülmemelidir. Bazı çalışmalarda yükseltilmiş mama kaplarının aksine artmış riskle ilişkili olabileceği bildirilmiştir.

• Birinci derece akrabalarında GDV öyküsü bulunan veya yüksek riskli ırklara ait köpeklerde veteriner hekimle koruyucu seçenekler görüşülebilir.

Koruyucu Gastropeksi Nedir?

GDV açısından yüksek risk taşıyan köpeklerde veteriner hekim tarafından profilaktik gastropeksi önerilebilir. Bu cerrahi işlemde mide karın duvarına sabitlenerek midenin kendi ekseni etrafında dönmesinin önlenmesi amaçlanır.

Gastropeksi, midenin gaz veya sıvıyla genişlemesini tamamen engellemez. Ancak GDV'nin en tehlikeli kısmı olan midenin dönmesi yani volvulusun oluşma riskini önemli ölçüde azaltmak amacıyla uygulanır.

Özellikle Danua gibi yüksek riskli ırklarda veya yakın akrabalarında GDV öyküsü bulunan köpeklerde koruyucu gastropeksi seçeneği veteriner hekimle değerlendirilebilir.

Sonuç

Köpeklerde gastrik dilatasyon ve volvulus, kısa süre içerisinde ciddi dolaşım bozukluklarına ve hayati tehlikeye yol açabilen acil bir durumdur. Özellikle büyük, dev ve derin göğüs yapısına sahip köpeklerde risk daha yüksek olsa da GDV herhangi bir köpekte ortaya çıkabilir.

Köpeğinizde ani karın şişkinliği, sonuçsuz kusma girişimleri, yoğun salya, huzursuzluk, hızlı solunum veya halsizlik fark ederseniz zaman kaybetmeden veteriner hekime başvurmanız gerekir.